Γιατί να ψηφίζουν όσοι ζουν στο εξωτερικό;

Μια κλασική συζήτηση που κάνουμε την περίοδο των εκλογών όσοι ζούμε εκτός Ελλάδας είναι για το δικαίωμά μας να ψηφίζουμε στις εθνικές εκλογές, από τη στιγμή που τη δεδομένη στιγμή ζούμε στο εξωτερικό.

Ας δούμε κατ’ αρχάς ποιοι είναι οι Έλληνες υπήκοοι που ζούνε στο εξωτερικό:

  • Φοιτητές ή υποψήφιοι διδάκτορες,
  • Άνθρωποι που έφυγαν με την κρίση (δηλαδή είναι έξω λιγότερο από 5 χρόνια)
  • Άνθρωποι που έφυγαν πριν την κρίση (πάνω από 5 χρόνια)
  • Άνθρωποι που έφυγαν πριν τη δεκαετία του ’70
  • Ομογενείς δεύτερης και τρίτης γενιάς

Ο διαχωρισμός είναι προφανώς πρόχειρος και καθόλου επιστημονικός, αλλά επαρκώς πλήρης, νομίζω. Προσωπικά, ανήκω στη δεύτερη κατηγορία. Δεν σχεδιάζω να επιστρέψω άμεσα, αλλά αν τα πράγματα ήταν καλύτερα (ως προς τους θεσμούς και όχι ως προς την οικονομία), ίσως και να επέστρεφα κάποια στιγμή στο μέλλον. Πέρα όμως από τα προσωπικά σχέδια, υπάρχει και η αγάπη γι’ αυτό που λέμε πατρίδα· σε καμία περίπτωση αυτά που εννοούν οι εθνικιστές, αλλά αυτά τα απλά με τα οποία μεγαλώσαμε όλοι:  οι γεύσεις, οι μυρωδιές, τα τοπία, οι κοινές αναπαραστάσεις και αναφορές.

Με πληγώνει βαθιά ότι οι άνθρωποι πίσω στην Ελλάδα με βλέπουν σαν ξένο, γιατί σαν ξένο με βλέπουν και οι άνθρωποι στη χώρα που ζω, θεωρώντας τόσο οι μεν όσο και οι δε ότι τα δικαιώματά μου θα έπρεπε να περιορίζονται είτε γιατί “έφυγα” είτε γιατί “δεν έχω γεννηθεί εδώ”. Καταλήγει λοιπόν όποιος έχει φύγει να βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο, μετέωρος ανάμεσα σε δύο χώρες που αγαπά για διαφορετικούς λόγους.

Ποιος μπορεί να με κοιτάξει στα μάτια και να μου πει ότι δεν ενδιαφέρομαι για την Ελλάδα και συνεπώς δε θα έπρεπε να ψηφίζω; Κι αν παραδεχτεί ότι ενδιαφέρομαι πραγματικά, γιατί να μην θεωρείται αυτονόητο το δικαίωμά μου να ψηφίζω παρότι ζω (κανείς δεν ξέρει για πόσο) στο εξωτερικό;

Οι συνήθεις δικαιολογίες είναι:

Δεν ξέρεις τι συμβαίνει στην Ελλάδα.

Πόσο βέβαιο είναι, αλήθεια, ότι όσοι ζουν στην Ελλάδα ξέρουν τι συμβαίνει; Αυτοί που λένε «είναι όλοι ίδιοι», «δεν αλλάζει τίποτα», «θέλουνε κρέμασμα», «ένας Παπαδόπουλος χρειάζεται», ή που κυνηγάνε κάνα ρουσφέτι ή που δεν ξέρουν καν ποιος είναι υπουργός υγείας ή παιδείας δικαιούται περισσότερο να ψηφίζει από ότι εγώ;

Δεν ξέρεις τους υποψήφιους.

Πόσοι τους ξέρουν; Ειδικά όταν τους μαθαίνουμε 10 μέρες πριν τις εκλογές όπως τώρα, πόσοι από μας έχουν προλάβει να τους ψάξουν; Πόσοι έχουν διαβάσει τα προεκλογικά προγράμματα των κομμάτων;

Δε θα μείνεις για να υποστείς τις συνέπειες της ψήφου σου.

Επίτρεψέ μου να είμαι κυνικός: εγώ μπορεί όντως να μην είμαι εδώ αύριο, αλλά η ψήφος δεν είναι μόνο για το αύριο, αλλά για μια τετραετία, και το χτίσιμο μιας χώρας γίνεται με προοπτική τουλάχιστον 20ετίας. Ένας άνθρωπος λοιπόν που είναι άνω των 70 δικαιούται περισσότερο να καθορίζει το μέλλον από μένα που μπορεί σε 2-3 χρόνια να επιστρέψω; Μήπως με αυτό το κριτήριο να απαγορεύσουμε το εκλογικό δικαίωμα και στους φυλακισμένους; Ή τους ανθρώπους με τερματική ασθένεια;

Κι επίσης, εγώ, για παράδειγμα, βγάζω βιβλία στην Ελλάδα. Δε με αφορά η αγορά του βιβλίου; Δε με αφορά η ενδεχόμενη αύξηση του ΦΠΑ στα βιβλία; Δε με αφορά ότι λόγω της κυβερνητικής πολιτικής έχουν κλείσει μικρά και ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία προς συμφέρον των αλυσίδων που προωθούν τα βιβλία με βάση τις πωλήσεις και μόνο; Δε με αφορά η φορολογία στους ελεύθερους επαγγελματίες όταν θα κληθώ από τον εκδοτικό να μου πληρώσει τα ποσοστά από τις πωλήσεις; Δε θα έρθω 2-3 φορές το χρόνο στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσω τους δρόμους, τα καράβια ή –ο μη γέννοιτο- τα νοσοκομεία όπως έγινε πέρυσι την Πρωτοχρονιά που κατέληξα στα Επείγοντα;

Ξεχνάμε επίσης κάτι πολύ σημαντικό: η Ελλάδα είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτά που γίνονται στην Ελλάδα επηρεάζουν όλη την Ευρώπη με τον ίδιο τρόπο που επηρεάζουν την Ευρώπη τα όσα γίνονται στη Γερμανία ή την Πορτογαλία. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι συγκοινωνούντα δοχεία, όσο και αν δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε.

Ένα ακραίο παράδειγμα: αν η Ελλάδα έβγαινε από την Ευρώπη, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες του εξωτερικού θα έπρεπε να επιστρέψουν επειδή θα έχαναν το δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακραίο παράδειγμα, αλλά σύμφωνα με την κυβέρνηση, αυτό το ενδεχόμενο δεν έχει αποτραπεί. Δεν έχω λοιπόν λόγο σε κάτι που μπορεί άμεσα να επηρεάσει την ζωή μου;

Στο EU Citizenship Report 2013, στην ερώτηση “Αν ζούσατε σε κάποια άλλη χώρας της ΕΕ, θα θεωρούσατε δικαιολογημένο το να χάσετε το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές της χώρας σας;”, το 62% των ερωτηθέντων απαντάει αρνητικά και το 31% θετικά (σελ. 21). Όταν ξαναγίνεται η ίδια ερώτηση σε τρίτο πρόσωπο (“Θα θεωρούσατε δικαιολογημένο κάποιος που ζει σε άλλη χώρα άλλη να χάσει το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές της χώρας του;”), τα ποσοστά παραμένουν σχεδόν ίδια: 65% απαντάει αρνητικά, 31% θετικά.

Επιμύθιο: από τη στιγμή που κάποιος έχει γεννηθεί και έχει μεγαλώσει στην Ελλάδα, το δικαίωμά του να ψηφίζει, όπου κι αν κατοικεί, θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο και να μην αμφισβητείται, είτε οι γονείς του είναι Έλληνες είτε μετανάστες. Αντιθέτως, θα έπρεπε να αμφισβητήσουμε τα δικαιώματα που δίνονται σε ανθρώπους επειδή είναι «τέκνα Έλληνα πολίτη» ενώ ούτε έχουν γεννηθεί ούτε έχουν ζήσει στην Ελλάδα.

4 thoughts on “Γιατί να ψηφίζουν όσοι ζουν στο εξωτερικό;

  1. Παλιά είχα το όραμα, ότι κάποια μέρα θα είχα ταυτότητα ως πολίτης της Ευρώπης. Και (μετά την συμπλήρωση ενδεδειγμένου χρόνου) την επιλογή, που θα έχω τα εκλογικά μου δικαιώματα: είτε στην γενέτειρα είτε στην χώρα που κατοικώ. Μάλλον ήμουν αφελής!
    Έχοντας περάσει το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου – 30+ χρόνια – στην Γερμανία εξακολουθώ να μήν έχω την παραμικρή πρόθεση ν΄ανταλλάξω τήν ελληνική μου «υπηκοότητα» (όχι ιθαγένεια! – αυτή δεν αλλάζει) όπως απαιτεί η γερμανική νομοθεσία. Το χάσμα της αποξένωσης κι απο τους δύο πολιτισμούς είναι σήμερα δραματικότερο απο ποτέ.
    Και ναί: είναι απαράδεκτο να μήν μου επιτρέπεται ν΄ασκήσω τα εκλογικά μου δικαιώματα μου μακρόθεν.

  2. ^Πέτρο δεν ειναι ετσι, ο λογος που δεν εχεις δικαιωμα ψηφου στον τοπο παραμονης σου ειναι επειδη δεν εχεις συμπληρωσει τον απαραιτητο χρονο παραμονης ωστε να δικαιουσε τον τιτλο του πολιτη. Οταν αυτο γίνει, σου προσφέρεται το δικαιωμα επιλογης επιπροσθετης ιθαγενειας. Αυτο και μονο τα λεει ολα

  3. Θα διαφωνήσω μαζί σου. Δε νομίζω ότι υπάρχει ικανή επιχειρηματολογία απέναντι στο “Δεν θα υποστείς τις συνέπειες της ψήφου σου”. Γι αυτό ακριβώς τον λόγο πιστεύω ότι όσοι ζούμε στο εξωτερικό θα έπρεπε να έχουμε δικαίωμα ψήφου στην χώρα στην οποία πλέον κατοικούμε. Το ότι στη χώρα στην οποία ζεις θεωρούν όπως λες “ότι τα δικαιώματά μου θα έπρεπε να περιορίζονται … γιατί “δεν έχω γεννηθεί εδώ” είναι το πραγματικό πρόβλημα κατά την ταπεινή μου γνώμη.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

RELATED POST

Ένας κλόουν για πρόσφυγες

Το 2009, για να κάνω κάτι εποικοδομητικό πριν την στρατιωτική μου θητεία, πήγα για δύο εβδομάδες σε ένα work camp…

8 χρόνια στο εξωτερικό: το δικό μου Brexit

Αντίο λοιπόν, Λονδίνο. Αυτή τη φορά είναι οριστικό.

Εφτά χρόνια στο εξωτερικό: και άντε πάλι ένα νέο ξεκίνημα.

Το ξέρω, κάπου σας έχω ζαλίζει. Κάθε που ξεκουνιέμαι, γράφω κι ένα κείμενο. Και αυτό ακριβώς είναι το θέμα μου…

Έξι χρόνια στο εξωτερικό: ετοιμάζοντας ένα νέο ξεκίνημα

Σαν σήμερα πριν τρία χρόνια έγραψα αυτό το κείμενο, που έγινε viral για κάποιες εβδομάδες και εξακολουθεί να είναι το…